Bij de geboorte rekt het gebied tussen je vagina en anus flink op. Soms scheurt het daarbij in, en heel soms zet de verloskundige bewust een knip. Dat klinkt schrikbarend, maar de meeste scheurtjes zijn klein en genezen goed. Zo zit het, en zo herstel je.
Inscheuren of een knip?
De graden van inscheuren
Niet elke scheur is hetzelfde. Verloskundigen delen ze in vier graden in, van een klein huidscheurtje tot een zeldzame diepe scheur. De eerste twee komen het vaakst voor en herstellen meestal goed.
| Graad | Hoe diep | Hoe vaak |
|---|---|---|
| Eerste graads | Alleen de huid | Vaak, geneest snel |
| Tweede graads | Huid en bekkenbodemspier | Het meest voorkomend |
| Derde graads | Tot de kringspier | Zeldzaam |
| Vierde graads | Door de kringspier heen | Heel zeldzaam |
Een derde- of vierdegraads scheur heet een totaalruptuur. Die wordt in de operatiekamer gehecht en krijgt extra nazorg, omdat de kringspier meedoet.
Is een knip beter dan inscheuren?
Een hardnekkig misverstand is dat een nette knip beter zou zijn dan een spontane scheur. Dat klopt meestal niet. Vrouwen herstellen na een scheur vaak net zo goed of zelfs beter dan na een knip. Een knip geeft juist vaker meer pijn en bloedverlies, en de wond geneest soms wat langzamer. Daarom knipt men in Nederland alleen als er een duidelijke reden is.
Wanneer is een knip nodig?
Je verloskundige of gynaecoloog zet alleen een knip als er een goede reden is: als je baby het benauwd krijgt en snel geboren moet worden, bij een kunstverlossing met de vacuumpomp, of als een grote scheur in de verkeerde richting dreigt. De knip wordt eerst verdoofd.
Hechten en herstel
Een scheur of knip wordt onder plaatselijke verdoving gehecht met draad dat vanzelf oplost. De eerste dagen is het gevoelig en na ongeveer tien dagen is het ergste meestal voorbij. Het litteken wordt over zes tot twaalf weken weer soepeler. Dit gebied is goed doorbloed, en daardoor geneest het vaak vlot.
Zo verzorg je het
- Houd het gebied schoon en spoel met lauw water na het toilet, en dep droog.
- Koel de eerste dagen met een coldpack in een doek tegen zwelling en pijn.
- Neem zo nodig paracetamol tegen de pijn, want dat mag ook als je borstvoeding geeft.
- Verschoon je maandverband vaak en geef de wond lucht, want droog geneest sneller.
Wanneer bel je?
Veelgestelde vragen
De vragen die bij dit onderwerp het vaakst gesteld worden.
Nee. In Nederland wordt een knip terughoudend gezet, alleen als er een medische reden is. Inscheuren komt vaker voor en is meestal klein.
Meestal niet. Vrouwen herstellen na een spontane scheur vaak net zo goed of beter dan na een knip. Een knip geeft eerder meer pijn en bloedverlies.
De eerste dagen is het gevoelig en na ongeveer tien dagen is het ergste voorbij. Het litteken wordt over zes tot twaalf weken weer soepeler. De hechtingen lossen vanzelf op.
Houd het schoon, spoel met lauw water en dep droog, koel de eerste dagen en neem zo nodig paracetamol. Geef de wond lucht.
Helemaal voorkomen kan niet, maar perineummassage vanaf ongeveer 34 weken, een warm kompres tijdens de uitdrijving en rustig hijgen bij de kroning verkleinen de kans op een grote scheur.
Een derde- of vierdegraads scheur, waarbij ook de kringspier rond de anus meescheurt. Die is zeldzaam, wordt in de operatiekamer gehecht en krijgt extra nazorg.
LET OP
Dit artikel vervangt geen medisch advies. Neem bij vragen of klachten na de bevalling contact op met je verloskundige of huisarts.
Laatst bijgewerkt: juni 2026. We werken dit artikel regelmatig bij.
