De 13-wekenecho is een medisch onderzoek aan het einde van het eerste trimester dat kijkt naar de lichamelijke ontwikkeling van je baby. De officiele naam is het eerste-trimester structureel echoscopisch onderzoek (ETSEO). Het is een keuze, geen verplichting. In Nederland kun je de echo op dit moment alleen laten maken als je meedoet aan wetenschappelijk onderzoek, de IMITAS-studie.
Wat is de 13-wekenecho?
Bij deze echo bekijkt de echoscopist of de organen en lichaamsdelen van je baby zich goed aanleggen: het hoofd en de hersenen, de buikwand, het hart en de armen en benen. Het is dus iets anders dan de NIPT: die kijkt met een bloedtest naar chromosoomafwijkingen, terwijl de echo naar de bouw van het lichaam kijkt. De twee onderzoeken vullen elkaar aan.
De echo duurt ongeveer een halfuur. Het geslacht van je baby wordt bij deze echo niet bepaald en is op dit moment ook nog niet betrouwbaar te zien.
13-wekenecho of 20-wekenecho?
Allebei kijken naar lichamelijke afwijkingen, maar op een ander moment en in een ander kader.
| Aspect | 13-wekenecho | 20-wekenecho |
|---|---|---|
| Wanneer | 12+3 tot 14+3 weken | 18 tot 21 weken |
| Kader | IMITAS-studie | Reguliere zorg |
| Kosten | Gratis | Gratis |
| Keuze | Vrijwillig | Vrijwillig |
Waarom binnen een studie?
De 13-wekenecho wordt nog onderzocht: wegen de voordelen van zo vroeg kijken op tegen de nadelen? Daarom kan hij alleen binnen de IMITAS-studie (de naam staat voor de invoering van de eerste-trimester-echo). De vergunning voor dit onderzoek loopt tot 2027.
Wat als er iets gezien wordt?
Bij ongeveer 95 van de 100 zwangerschappen ziet de echoscopist geen aanwijzing voor een afwijking en is vervolgonderzoek niet nodig. Bij ongeveer 5 van de 100 wordt er iets gezien dat een afwijking zou kunnen zijn. Dan is niet altijd meteen duidelijk of het echt een afwijking is, hoe ernstig die is en wat het voor je kind betekent.
Wordt er iets gezien, dan krijg je vervolgonderzoek aangeboden, bijvoorbeeld een uitgebreidere echo in een centrum voor prenatale diagnostiek. De kosten van zulk vervolgonderzoek kunnen onder je eigen risico vallen.
Wel of niet kiezen?
De afweging is persoonlijk. Het voordeel is dat je vroeg weet of er iets is, zodat je tijd hebt om na te denken en je voor te bereiden. Het nadeel is dat een onduidelijke bevinding ongerustheid en extra onderzoek kan geven, zonder dat altijd duidelijk wordt wat het betekent. Sommige ouders willen alles zo vroeg mogelijk weten, anderen wachten liever de 20-wekenecho af. Na het gesprek met je verloskundige beslis je zelf.
Goed om te weten
Vier dingen op een rij
- Meedoen is gratis en je eigen keuze; je hoeft de echo niet te laten maken.
- De echo kijkt naar de bouw van het lichaam, niet naar chromosoomafwijkingen.
- Het geslacht wordt niet bepaald en is nu ook nog niet te zien.
- Of je meedoet aan de 13-wekenecho staat los van je keuze voor de NIPT of de 20-wekenecho.
Veelgestelde vragen
De vragen die bij dit onderwerp het vaakst gesteld worden.
Tussen 12 weken en 3 dagen en 14 weken en 3 dagen. Je verloskundige plant de echo binnen dat venster.
De lichamelijke aanleg van je baby: het hoofd, de hersenen, de buikwand, het hart en de ledematen. Niet de chromosomen; daarvoor is de NIPT.
De echo en het gesprek vooraf zijn gratis binnen de IMITAS-studie. Alleen eventueel vervolgonderzoek kan onder je eigen risico vallen.
Nee. Het geslacht is op dit moment nog niet betrouwbaar te zien en er wordt niet naar gekeken.
Nee, het is een vrije keuze. Wil je de echo, dan doe je automatisch mee aan de studie en mogen je gegevens worden gebruikt; wil je dat niet, dan sla je de echo over.
Beide kijken naar lichamelijke afwijkingen. De 13-wekenecho is eerder en valt binnen een studie; de 20-wekenecho is later en hoort bij de gewone zorg.
LET OP
Dit artikel vervangt geen medisch advies. Bespreek je keuze voor prenatale screening altijd met je verloskundige of arts.
Laatst bijgewerkt: juni 2026. We werken dit artikel regelmatig bij.
