22 weken

In week 22 groeit je baby gestaag door. De nageltjes zijn af, de wenkbrauwen compleet en de alvleesklier maakt eigen insuline. Je baby grijpt naar de navelstreng en beweegt steeds krachtiger. Bij jou kunnen typische klachten van het tweede trimester opspelen: pijn van de moederbanden, rugpijn, gevoelig tandvlees en levendige dromen. Een week om goed voor je lichaam en je gebit te zorgen en bewust van de bewegingen te genieten.

De ontwikkeling van je baby in week 22

Met ongeveer 28 centimeter van kruin tot hiel en zo'n 430 gram lijkt je baby steeds meer op een pasgeborene, alleen nog dunner en met een rode, gerimpelde huid. De vingernageltjes reiken nu tot de vingertoppen. Bij voldragen baby's kunnen ze zo lang zijn dat ze zichzelf krabben, vandaar dat pasgeborenen soms wantjes dragen.

De fijne wenkbrauwen en wimpers zijn compleet. De oogleden zijn nog gesloten en gaan rond week 26 open; je baby kan al wel licht en donker onderscheiden door de buikwand. De oogjes bewegen onder de oogleden en het netvlies rijpt verder.

De alvleesklier van je baby maakt insuline, het hormoon dat de bloedsuiker regelt. Goed om te weten: bij een te hoge bloedsuiker bij jou krijgt je baby via de placenta meer suiker binnen en maakt het extra insuline aan, een reden om je eten gevarieerd te houden en grote suikerpieken te beperken.

De spieren en het zenuwstelsel ontwikkelen verder. Je baby grijpt naar de navelstreng, balt vuistjes en oefent de grijpreflex, die na de geboorte een van de eerste merkbare reflexen is. De bewegingen worden krachtiger en gerichter, en veel ouders voelen ze nu regelmatig.

De zintuigen rijpen door. Het gehoor ontwikkelt verder; geluiden van buiten, zoals je stem, gaat je baby vanaf ongeveer week 24 horen. De huid is bedekt met huidsmeer en fijn donshaar, en daaronder vormt zich langzaam onderhuids vet dat later helpt om de lichaamstemperatuur op peil te houden.

Wat er in je lichaam gebeurt

De moederbanden, die je baarmoeder ondersteunen, rekken verder uit. Een korte, stekende pijn opzij in je onderbuik kan daarbij horen en is meestal onschuldig. Warmte, rust en langzaam bewegen verlichten. Bij hevige of aanhoudende pijn, bloedverlies of koorts bel je je verloskundige.

Je zwaartepunt verschuift verder naar voren, waardoor je onderrug meer moet compenseren en rugpijn kan opspelen. Let op een bewuste houding, draag platte schoenen en doe gerichte rug- en bekkenbodemoefeningen. Zwangerschapsyoga, zwemmen en afwisseling van rust en beweging helpen je soepel en sterk te blijven.

Je tandvlees kan gevoeliger zijn en sneller bloeden, doordat hormonen het sterker doorbloeden. Zacht poetsen met een zachte borstel, rustig flossen en een controle bij de tandarts of mondhygiënist helpen klachten te beperken en op tijd te behandelen. Blijf poetsen ook als het bloedt; minder poetsen maakt het juist erger.

Levendige of soms verwarrende dromen komen in deze fase vaak voor, door de hormonen en onderbroken slaap. Ze zijn onschuldig en horen bij het verwerken van de naderende verandering. Een rustige avondroutine en je dromen opschrijven kunnen helpen.

Je bloedvolume blijft stijgen, wat soms duizeligheid geeft bij snel opstaan. Drink genoeg, eet regelmatig en kom rustig overeind. Let op voldoende ijzer in je voeding om bloedarmoede te voorkomen; je verloskundige bepaalt je Hb bij het eerste bloedonderzoek en rond 30 weken. Slik daarnaast de hele zwangerschap dagelijks 10 microgram vitamine D.

De bewegingen worden steeds duidelijker voelbaar. Je leert wanneer je baby actief is. Een vast bewegingspatroon ontstaat pas verderop, vanaf ongeveer week 28. Voel je later een duidelijke afname of verandering, bel dan altijd je verloskundige, ook 's nachts.

Deze week in focus: je gebit en stabiele voeding

Een gezonde mond krijgt in de zwangerschap soms te weinig aandacht, terwijl hij juist extra zorg vraagt. Door de hormonen is je tandvlees gevoeliger en bloedt het sneller; een onbehandelde ontsteking (gingivitis) kan vervelend worden. Poets twee keer per dag zacht, gebruik een zachte borstel en plan een controle bij de tandarts. Vertel dat je zwanger bent, dan houdt de tandarts daar rekening mee.

Ook je voeding blijft belangrijk, zeker nu de alvleesklier van je baby insuline maakt. Een gevarieerd eetpatroon met volkoren producten, eiwit, groente en fruit houdt je bloedsuiker stabiel. Verdeel je eten over de dag en beperk grote suikerpieken uit snoep en frisdrank. Dat is goed voor jou en je baby.

In Nederland wordt niet iedereen standaard op zwangerschapsdiabetes getest. Bij risicofactoren, zoals overgewicht, zwangerschapsdiabetes in een eerdere zwangerschap of diabetes in de familie, biedt je verloskundige of arts een glucosetest aan, meestal tussen 24 en 28 weken. Bespreek je voorgeschiedenis open, dan kan dat op tijd geregeld worden.

Blijf je aan de veilige-voedingsadviezen houden: vermijd rauw en kort verhit vlees, rauwe en gerookte vis en rauwmelkse zachte kaas. Eet wel twee keer per week vis, waarvan een keer vette vis zoals zalm of forel; makreel, paling en tonijn kun je beter laten staan.

Wat je emotioneel kunt verwachten

De duidelijker wordende bewegingen maken de band met je baby vaak intenser. Tegelijk kunnen levendige dromen en wisselende gevoelens je bezighouden. Dat is normaal en hoort bij de overgang naar het ouderschap. Praat erover met je partner of je verloskundige.

Het kan helpen om praktische dingen rustig op een rij te zetten: een zwangerschapscursus, je verlof of de eerste babyspullen. Doe het in je eigen tempo, zonder druk; er is nog volop tijd.

Gun jezelf rust en kleine momenten voor jezelf. Voel je je langere tijd somber of angstig, bespreek dat dan met je verloskundige of huisarts; daar is alle ruimte voor, ook in deze prettige fase.